Mahsulot uzoq yotsa, bugundan boshlab qancha pul qaytara olishingizni hisoblang. Kutish, chegirma va imkon bo‘lsa olib chiqishni solishtiring. Hali oldinda turgan xarajatlarni ayiring. To‘langan xarid partiya zararida hisobga olinadi, ammo barcha variantda bir xil bo‘lgani uchun kutishni foydaliroq qilmaydi.
DaData qachon saqlashni hisoblay oladi
FBO saqlashini baholash uchun kalkulyator tahlildagi SKU aylanuvchanligidan foydalanishi mumkin. Sotuv yoki tarix kam bo‘lsa, hisob uchun ma’lumot yetmaydi. Bu saqlash bepul degani emas. Tarif va imtiyozlarni tanlangan sana uchun tekshiring.
Hali qaytarish mumkin bo‘lgan pulni solishtiring
Kutish variantida qancha mahsulot sotilishi, saqlash xarajati va tanlangan sanagacha qoldiqni qanchaga sotish mumkinligini hisoblang. Qaytarishlar va mavsum tugashini hisobga oling. Chegirmada yangi narxdagi sotuv va kelajak xarajatlarini baholang. Olib chiqishda yig‘im, yetkazish va mahsulotni keyin qayerda sotishingizni aniqlang.
Oldinroq bo‘shagan pulni foydasi tasdiqlangan SKUga yo‘naltirish mumkin. Bunday aylanishning faqat real qo‘shimcha natijasini hisoblang. Avval sekin mahsulotni asossiz to‘ldirishni to‘xtating — aks holda qoldiq sotish qayta-qayta boshlanadi.
Harakatlar tartibi
- Allaqachon olingan qoldiqni ajrating. Uni arzonlashtirish, olib chiqish yoki boshqa mavjud usulda sotish mumkinligini aniqlang.
- Har bir variant uchun bir xil sanagacha kelajak tushumlaridan kelajak xarajatlarini ayiring.
- Chegirmani cheklangan miqdor yoki muddatda sinab, pul qaytishini o‘lchang.
- Sekin sotuv sababi saqlansa, takroriy xaridni kamaytiring.
O‘quv misoli
Hozir sotish eski narxni saqlashdan foydaliroq
Faraz qilaylik, chegirma bilan 100 dona sotiladi. Oldindagi o‘zgaruvchan xarajatlardan keyin 70 000 UZSdan — jami 7 mln qoladi. Kutsangiz, shu muddatda 80 dona sotilib, 80 000 dan qoladi. Yana 250 000 saqlashga ketadi. Qolgan 20 donani muddat oxirida sotib bo‘lmaydi deb olaylik. Shunda kutish 6,15 mln qaytaradi.
Hozir sotish 850 000 UZS ko‘proq qaytaradi. Bir xil, allaqachon to‘langan xarid variantlar farqini o‘zgartirmaydi, lekin yakuniy foyda hisobida qoladi. Asosiy savol — hozir rostdan 100 dona sotiladimi va qolgan 20 dona bahosi to‘g‘rimi.
Bu o‘quv misoli. Sonlar va xaridorlarning xatti-harakati tushuntirish uchun o‘ylab topilgan; mahsulotingiz natijasi boshqacha bo‘lishi mumkin.
Nimaga e’tibor berish kerak
| Nimani kuzatamiz | Ehtimoliy izoh | Nima qilish mumkin |
|---|---|---|
| Saqlash oshmoqda, sotuv istiqboli yaxshilanmayapti | Kutish qimmatlashmoqda | Hozir chiqishni qayta hisoblab, avtomatik to‘ldirishni to‘xtating |
| Chegirma sotuvni tezlatib, pulni bo‘shatyapti | Kelajak yo‘qotishini kamaytirish mumkin | Yangi xarajatlardan keyin qancha pul qaytganini tekshiring. Mahsulot nega yotib qolganini tushunmaguncha eski xarid hajmini takrorlamang |
Nimani hisobga olish kerak
Saqlash haqida to‘liq bo‘lmagan ma’lumotni bepul saqlash deb hisoblamang.
Yana nimani tekshirish kerak
Qaysi ko‘rsatkichlarni solishtirish kerak
Aylanuvchanlik: quyidagi ko‘rsatkichlarni ham ko‘ring. Ular ehtimoliy sababni topishga yordam beradi, ammo uni yana tekshirish kerak.
- Kunlik zaxira qamrovi
Aylanuvchanlik va joriy zaxira kunlari turlicha hisoblanadi. Bir ko‘rsatkichni boshqasiga almashtirishdan oldin formula va davrni tekshiring.
- ABC/XYZ matritsasi
Pul qanchalik tez qaytishi va xarajatlardan keyin qancha qolishini ko‘ring. Keyingi xaridni tanlash uchun bitta sotuv tezligi yetmaydi.
- Marja, %
Sekin mahsulotdagi yuqori marja oyda kamroq pul berishi mumkin. To‘lov tezligi, qayta yetkazish va qoldiq xavfini hisobga oling.
Maqoladagi atamalar
Izoh va hisobni ko‘rish uchun atamani bosing.
Savol va javoblar
To‘liq tarixiy tannarxdan past sotish mumkinmi?
Ba’zan ha — allaqachon olingan qoldiq uchun. Har bir variantda yana qancha pul olishingiz va sarflashingizni solishtiring. Xarid narxidan pastga sotish kutishdan kamroq zarar berishi mumkin. Partiya zararini baribir hisobda ko‘rsatish kerak. Shu shartlardagi yangi partiyani alohida hisoblang.
Manbalar va foydali materiallar
- Uzum Market: tariflar va tushumni yechishTekshirilgan 2026-09-06
- DaData metodologiyasi va ma’lumotlar chegaralari
DaDatada mavjud funksiyalarni tushuntiramiz. Tarif va qoidalar o‘zgarishi mumkin: hisoblashdan oldin ularni servisda va ko‘rsatilgan manbalarda tekshiring.