Xariddan oldin uch narsani aniqlang: mahsulotni kim oladi, xarajatlardan keyin qancha qoladi va sinovga qancha pul ajrata olasiz. Uzumdagi o‘xshash mahsulotlardan boshlang. Keyin o‘z narxingizni va kichik birinchi partiyani hisoblang. Qanday sotuv natijasida yana buyurtma berishingizni oldindan belgilang.
Misollarda foydaga hissa — o‘zgaruvchan xarajatlardan keyingi summa; undan biznesning doimiy xarajatlari ham qoplanadi.
Aynan nimani tekshirishni belgilang
«Nima yaxshi sotiladi?» degan savol juda keng. «Xaridor nega mening mahsulotimni tanlaydi va undan foyda ola olamanmi?» deb so‘ragan ma’qul. Birinchi partiyaga qancha sarflashingiz, pulni qachon qaytarishingiz va sotilmagan mahsulotni nima qilishingizni yozib qo‘ying.
Mahsulot turli sotuvchilarda sotilayotganini tekshiring
Bir nechta o‘xshash mahsulotni, jumladan kichik do‘konlardagilarni ham ko‘ring. Qaysi o‘lcham va ranglarni olishadi? Mahsulot butun davr davomida mavjud bo‘lganmi? Sotuvlar takrorlanadimi? Bitta mashhur brend yoki aksiya muvaffaqiyati sizdagi mahsulotni ham sotib olishlarini anglatmaydi.
G‘oyani tekshirishga yetadigan partiyadan boshlang
Barcha mablag‘ni birinchi buyurtmaga sarflamang: mahsulotni yaxshilash va keyingi yetkazib berish uchun pul qoldiring. Yetkazib beruvchining eng kichik partiyasi va tashish xarajatlarini hisobga oling. Qayta xarid qilishdan oldin sotuv sonidan tashqari xarajatlar, qaytarishlar va sotuv tezligini ham tekshiring. Bir nechta buyurtma hajmni keskin oshirish uchun yetarli emas.
Harakatlar tartibi
- Mahsulot kimga va nima uchun kerakligini aniqlang. O‘xshash takliflarni toping.
- Turli o‘lcham va ranglar sotuvini ularning necha kun mavjud bo‘lgani bilan solishtiring.
- Kutilgan sotuvda va talab sustroq bo‘lganda xarajatlardan keyin qancha qolishini hisoblang.
- Birinchi partiya hajmi, tekshirish muddati va keyingi buyurtma shartlarini belgilang. Talab kutilgandek bo‘lmasa, qoldiqni qanday sotishni o‘ylang.
O‘quv misoli
Test buyurtmani takrorlash kerakligini ko‘rsatishi lozim
Sinov uchun 40 dona oldingiz. Har sotuvdan o‘zgaruvchan xarajatlardan keyin 20 000 UZS qolishi kerak. Hammasini sotsangiz, biznesning doimiy xarajatlaridan oldin 800 000 olasiz. Birinchi partiya xaridorlar bunday to‘plam uchun siz belgilagan narxni to‘lashga tayyormi — shuni ko‘rsatadi.
Belgilangan muddatda 30 dona sotildi, 10 dona qoldi. Sababini aniqlang: o‘lcham mos kelmadimi, mahsulot kam ko‘rindimi yoki uni sekin xarid qilishadimi? Keyingi buyurtmani kerakli variantlarning amaldagi sotuv tezligiga qarab hisoblang. Qaytarishlar va yetkazish uchun pul qoldiring.
Bu o‘quv misoli. Sonlar va xaridorlarning xatti-harakati tushuntirish uchun o‘ylab topilgan; mahsulotingiz natijasi boshqacha bo‘lishi mumkin.
Nimaga e’tibor berish kerak
| Nimani kuzatamiz | Ehtimoliy izoh | Nima qilish mumkin |
|---|---|---|
| O‘xshash mahsulotlar bir nechta kichik do‘konda muntazam sotilyapti | Xaridorlar faqat mashhur yetakchini tanlamayapti | O‘z xarid narxlaringiz va xarajatlaringiz bilan kichik sinov partiyasini hisoblang |
| Hisob faqat eng yaxshi oydagi sotuv bilan foydali chiqyapti | Oddiy talab xarajatni qoplamasligi mumkin | Yetkazib beruvchiga to‘lashdan oldin sekinroq sotuv bilan natijani qayta hisoblang |
Nimani hisobga olish kerak
Raqobatchilar bahosi o‘z moliyaviy hisobingizni almashtirmaydi. Hech bir ko‘rsatkich sotuvni kafolatlamaydi.
Maqoladagi atamalar
Izoh va hisobni ko‘rish uchun atamani bosing.
Savol va javoblar
Qaysi vositadan boshlash kerak?
Mahsulot hali yo‘q bo‘lsa — toifalardan. Tanlangan bo‘lsa — o‘xshash kartochkalar va unit-iqtisodiyotdan. Sotayotgan bo‘lsangiz — zaxira, narx yoki ko‘rinishdagi muayyan muammodan.
Manbalar va foydali materiallar
DaDatada mavjud funksiyalarni tushuntiramiz. Tarif va qoidalar o‘zgarishi mumkin: hisoblashdan oldin ularni servisda va ko‘rsatilgan manbalarda tekshiring.
DaData kabinetida kerakli vositani oching.